Delegaci Polonii Kanadyjskiej zebrani na Zjeździe w Toronto, Ontario, w dniu 2, 3 i 4-go września 1944 roku, świadomi swych obowiązków względem Kanady, a także Ojczyzny swych braci i przodków - Polski, ślubując uroczyście lojalną służbę Kanadzie, pomnąc także związek serc i krwi łączących nas z Macierzą Polską, postanawiając dla lepszego wykonania swych obywatelskich obowiązków względem Kanady, dla lepszej obrony imienia polskiego i niesienia bardziej zorganizowanej pomocy braciom Polakom, powołać do życia stały organ współpracy Polonii Kanadyjskiej.

W ramach wielokulturowego społeczeństwa kanadyjskiego obowiązkiem naszym jest przekazanie obecnemu i następnym pokoleniom tysiącletniego dorobku kulturowego oraz zasad współżycia, jakie przez pokolenia przyświecały Narodowi Polskiemu.

Więzy krwi i pochodzenia łączące nas z Macierzą Polską nakładają na nas obowiązek bronienia zawsze i wszędzie praw Narodu Polskiego i każdego Polaka do wolności, niezależności i swobodnego stanowienia o własnym losie.

Wstęp
 I    - Postanowienia ogólne
 II   - Członkostwo
 III   - Władze Kongresu
 IV  - Okręgi Kongresu
 V   - Afiliacja
 VI  - Odznaczenia honorowe Kongresu Polonii Kanadyjskiej
 VII - Przepisy końcowe

Statut
Kongresu Polonii Kanadyjskiej

Rozdział I

Postanowienia ogólne

Par 1. Nazwa Organizacji brzmi:
- w języku polskim: Kongres Polonii Kanadyjskiej
- w języku angielskim: Canadian Polish Congress
- w języku francuskim: Congrès Canadien Polonais

Par 2. Terenem działania Kongresu Polonii Kanadyjskiej jest Kanada.

Par 3. Siedzibą Kongresu Polonii Kanadyjskiej jest miasto Toronto w prowincji Ontario. Każdorazowy Walny Zjazd może - na określony czas - ustalić inną siedzibę Kongresu na terenie Kanady.

Par 4. Dla celów dokumentalnych Kongres Polonii Kanadyjskiej używa pieczęci okrągłej, wyciskanej i suchej z napisem: "Kongres Polonii Kanadyjskiej - Canadian Polish Congress - Congrès Canadien Polonais".

Par 5. 1) Kongres Polonii Kanadyjskiej, określany również słowem "Kongres", jest zrzeszeniem polonijnych organizacji i stowarzyszeń, świeckich i religijnych wszystkich wyznań - prawnie działających na terenie Kanady.

2) Kongres jest polonijną organizacją kanadyjską. W działalności swej kieruje się Kongres przepisami praw kanadyjskich, dobrem Kanady, Polonii Kanadyjskiej i Narodu Polskiego.

3) Kongres Polonii Kanadyjskiej utrzymuje stałą łączność i wymianę myśli z organizacjami polonijnymi w wolnym świecie, opierającymi swą działalność na ideologii o zasadach zgodnych z podstawą działalności Kongresu Polonii Kanadyjskiej.

Par 6. Celami Kongresu Polonii Kanadyjskiej są:

1. Reprezentowanie Polonii Kanadyjskiej.
2. Obrona interesów Polonii Kanadyjskiej.
3. Koordynacja i ogólne popieranie prac organizacji polonijnych na terenie Kanady.
4. Wykazywanie głębokiego i czynnego zainteresowania we wszystkich przejawach życia kanadyjskiego oraz dążenie do zapewnienia członkom polskiej grupy pełnego udziału w życiu politycznym, ekonomicznym i kulturalnym Kanady.
5. Krzewienie, pogłębianie i rozszerzanie kultury polskiej w oparciu o tradycje oraz myśl polską.
6. Pomoc nowym imigrantom polskim w przystosowaniu się do życia w Kanadzie.
7. Popieranie organizacji i stowarzyszeń młodzieży polskiego pochodzenia w oparciu o polską historię, kulturę i tradycje narodowe.
8. Zaznajamianie społeczeństwa kanadyjskiego z wkładem Polaków do kultury i cywilizacji Kanady i reszty świata.
9. Zacieśnianie więzów łączących Polonię Kanadyjską z resztą społeczeństwa kanadyjskiego w oparciu o politykę wielokulturowości.
10. Troska o prawa i obrona dobrego imienia Narodu Polskiego oraz szerzenie prawdy historycznej o Polsce.
11. Propagowanie i obrona praw Narodu Polskiego do niepodległości i pełnej wolności w myśl Deklaracji Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych.
12. Utrzymanie i pogłębianie łączności z Narodem Polskim przy zachowaniu pełnej niezależności od władz Polski.

Par 7. Środki materialne potrzebne do osiągnięcia powyższych celów czerpie Kongres Polonii Kanadyjskiej z:

1. Składek i opłat członkowskich,
2. Ofiar, zbiórek i imprez na rzecz Kongresu,
3. Darowizn i zapisów,
4. Własnego majątku ruchomego i nieruchomego.

Rozdział II

Członkostwo

Par 8. Członkiem zwyczajnym Kongresu Polonii Kanadyjskiej może być polonijna organizacja lub stowarzyszenie zarówno świeckie jak religijne każdego wyznania, prawnie działające na terenie Kanady.

Za organizację w rozumieniu niniejszego Statutu uważa się samodzielną organizację lub terenowy oddział organizacji centralnej, działającej na terenie jednej prowincji lub całej Kanady (vide par. 5).

Par. 9. Członkiem Kongresu Polonii Kanadyjskiej nie może być organizacja lub stowarzyszenie działające na szkodę Narodu Polskiego, Polonii, Kanady i jej ustroju demokratycznego względnie współpracujące z podobną organizacją albo stowarzyszeniem, jak również organizacja o ideologii komunistycznej lub propagująca ustrój totalitarny (vide par. 5).

Par 10. Organizacja lub stowarzyszenie, które chce zostać członkami zwyczajnymi Kongresu Polonii Kanadyjskiej, zgłasza na piśmie przystąpienie do Kongresu. Do zgłoszenia przystąpienia należy dołączyć odpis uchwały Walnego Zgromadzenia organizacji oraz potwierdzony odpis statutu organizacji lub stowarzyszenia.

Par 11. Zarząd Główny Kongresu Polonii Kanadyjskiej, po zbadaniu opinii właściwego Okręgu, decyduje o przyjęciu lub ewentualnej odmowie przyjęcia. Od decyzji odmownej służy Okręgowi lub organizacji prawo odwołania się do Walnego Zebrania Kongresu. W przypadku organizacji spoza Okręgu jest ona upoważniona do złożenia odwołania na piśmie do Walnego Zjazdu Kongresu.

Par. 12. 1) Kongres Polonii Kanadyjskiej jest wyrazicielem dążeń i potrzeb polskiej grupy w Kanadzie.

2) Organizacja lub stowarzyszenie przystępujące do Kongresu zachowuje samodzielność organizacyjną w ramach swojego statutu.

3) Wszelkie zmiany i uzupełnienia statutu organizacji członkowskiej winne być przedkładane przez nią bezzwłocznie Zarządowi Głównemu Kongresu.

Zarząd Główny Kongresu po zapoznaniu się ze zmianami (uzupełnieniami) i po zasięgnięciu opinii właściwego Okręgu Kongresu wydaje postanowienie. Od tego postanowienia służy odwołanie do Rady Kongresu.

Par. 13. 1. Organizacje członkowskie Kongresu mają prawo:

1. do korzystania z instytucji, agend i ogólnego poparcia Kongresu,
2. do udziału w Walnych Zjazdach Kongresu.

2. Członkowie organizacji kongresowych, obywatele kanadyjscy mają bierne prawo wyborcze do Władz Kongresu.

Par. 14. Obowiązkiem organizacji członkowskiej Kongresu jest:

1. popieranie celów Kongresu (par. 6),
2. wykonywanie uchwał i zarządzeń władz Kongresu,
3. regularne płacenie składek i opłat do Kongresu.

Par. 15. Organizacja traci prawa członkowskie przez:

1. wystąpienie z Kongresu Polonii Kanadyjskiej,
2. likwidację.

Par. 16. Mocą uchwały Walnego Zjazdu na wniosek Zarządu Głównego, organizacja może być pozbawiona członkowska, jeżeli:

1. zalega z opłatą składek członkowskich przez dwa lata,
2. nie wykonuje uchwał Walnego Zjazdu lub zarządzeń władz Kongresu,
3. wstępuje do organizacji, stowarzyszenia lub instytucji o celach sprzecznych z celami Kongresu, lub rozwija działalność z tymi celami niezgodą (par. 9).

Par. 17. Do czasu rozpatrzenia wniosku o pozbawienie członkostwa przez najbliższy Walny Zjazd, Zarząd Główny może członka zawiesić w jego prawach. Od tej decyzji służy prawo odwołania do Komisji Spraw Spornych (par. 42 p.5).

Rozdział III

Władze Kongresu

Par. 18. A. Władze Kongresu:

• Walny Zjazd,
• Rada Kongresu,
• Zarząd Główny,
• Główna Komisja Rewizyjna,
• Komisja Spraw Spornych.

B. Kadencja władz Kongresu trwa 2 lata.

C. Do władz Kongresu mogą wchodzić tylko osoby będące członkami zwyczajnymi organizacji członkowskich kongresu, posiadające obywatelstwo kanadyjskie albo prawo stałego pobytu, bez przeszłości kryminalnej lub oskarżonych o takie przestępstwo.

D. Koszty związane z funkcjonowaniem w.w. Władz pokrywa z sum przewidzianych na ten cel w budżecie Zarządu Główny. Rada oraz Komisja Rewizyjna i Spraw Spornych maja prawo korzystania z usług biura Zarządu.

Par 19. Walny Zjazd jest najwyższą władzą Kongresu Polonii Kanadyjskiej.

• Miejsce i datę Walnego Zjazdu wyznacza Zarząd Główny Kongresu po porozumieniu z Zarządami Okręgów, o ile Walny Zjazd nie zadecyduje o tym już uprzednio.
• Zwyczajny Walny Zjazd odbywa się co dwa lata w ostatnim kwartale roku kalendarzowego.
• Zjazd zwołuje Zarząd Główny.

Par 20. W razie nie zwołania Walnego Zjazdu przez Zarząd Główny we właściwym czasie, decyzję co do sposobu zwołania Walnego Zjazdu poweźmie Rada Kongresu.

Par 21. Nadzwyczajny Walny Zjazd winien być zwołany przez Zarząd Główny na żądanie 1/3 członków Kongresu reprezentujących co najmniej 1/3 ogólnej ilości mandatów biorących udział w poprzednim walnym Zjeździe, lub na skutek uchwały Rady Kongresu.

W ważnych wypadkach Zarząd Główny zwołać może Nadzwyczajny Walny Zjazd z własnej inicjatywy.

Par 22. 1.Walny Zjazd składa się z delegatów organizacji członkowskich, w ilości określonej przez Regulamin. W obradach mogą brać udział członkowie Rady, Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej Kongresu i Komisji Spraw Spornych z głosem doradczym i prawem stawiania wniosków.

2. Płatny pracownik Zarządu Głównego, Zarządu Okręgu oraz organizacji członkowskiej Kongresu nie może być delegatem na Walnym Zjeździe Kongresu lub być członkiem Władz Kongresu.

Par 23. Do kompetencji Walnego Zjazdu należy:

1. Ustalenie i przyjęcie zasad postawy ideowej Kongresu Polonii Kanadyjskiej zgodnie z przepisami niniejszego Statutu oraz ustalenie przepisów wykonawczych do powyższej uchwały. Uchwała Walnego Zjazdu zapada większością 3/4 głosów delegatów. W wypadku nie uzyskania wymaganej większości 3/4 głosów, pozostaje w mocy poprzednia uchwała.
2. Przyjęcie sprawozdań władz Kongresu oraz audytora i udzielenie Zarządowi Głównemu absolutorium.
3. Wybór Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej, audytora oraz Komisji Spraw Spornych.
4. Uchwalenie budżetu. Składek oraz innych świadczeń członkowskich i umorzenie albo zawieszenie tych składek lub świadczeń.
5. Upoważnienie Zarządu Głównego do zaciągania pożyczek oraz nabywania lub sprzedaży nieruchomości.
6. Pozbawienie oraz zawieszenie praw członkowskich.
7. Zmiany Statutu.
8. Likwidacja Kongresu Polonii Kanadyjskiej.
9. Ostateczna decyzja we wszystkich sprawach Kongresu.

Par 24. 1) Walny Zjazd jest prawomocny przy obecności delegatów reprezentujących co najmniej 1/2 mandatów Kongresu.

2) Do ważności uchwał Walnego Zjazdu wymagana jest większość oddanych głosów, z wyjątkiem spraw w których wymagana jest kwalifikowana większość.

3) Do ważności uchwał odnośnie zmian Statutu, dopuszczenie pod obrady Walnego Zjazdu wniosku o zmianę Statutu zgłoszonego bez zachowania terminu z par. 48 pkt. 1 Statutu, pozbawienia praw członkowskich i dla uchwalenia zasad postawy ideowej wymagana jest większość 3/4 oddanych głosów.

4) Do ważności uchwały o likwidacji Kongresu Polonii Kanadyjskiej wymagana jest większość 3/4 oddanych głosów reprezentujących co najmniej 3/4 wszystkich mandatów Kongresu.

Par 25. W skład Rady Kongresu wchodzą:

1. Prezesi lub ich zastępcy Zarządów głównych (Centralnych) organizacji członkowskich posiadających trzy lub więcej oddziały będące członkami Kongresu.
2. Prezesi Okręgów K.P.K. lub ich zastępcy.
3. Prezes Funduszu Wieczystego Milenium lub jego zastępca.

Par 26. Rada Kongresu jest organem powołanym do czuwania nad prawidłowością i celowością funkcjonowania Kongresu i w związku z tym do jej kompetencji należy:

1. Dopilnowanie wykonania uchwały Walnego Zjazdu.
2. Zwołanie Walnego Zjazdu w razie nie zwołania go przez Zarząd Główny w terminie statutowym lub z innych powodów.
3. Zatwierdzenie Regulaminów Kongresu (par. 28. P. 7) oraz ich zmiany.
4. Interpretacja przepisów Statutu i Regulaminów Kongresu.
5. Rozstrzyganie innych spraw administracyjnych wniesionych do Rady przez Zarząd Główny Kongresu.
6. Rozpatrywanie odwołań od orzeczeń Komisji Spraw Spornych.
7. Uprawnienie z par. 12 pkt. 3 oraz par. 38 niniejszego Statutu.
   
   Rada Wykonuje swoje obowiązki zgodnie z Regulaminem Rady.

Par 27. Zarząd Główny Kongresu:

1. jest naczelną władzą wykonawczą Kongresu Polonii Kanadyjskiej,
2. prowadzi wszystkie jego sprawy i reprezentuje Kongres wobec władz i osób trzecich.

Par 28. W szczególności Zarząd Główny:

1. wykonuje uchwały i zalecenia Walnego Zjazdu i Rady,
2. administruje majątkiem Kongresu,
3. czuwa nad powierzonymi mu funduszami specjalnymi i dysponuje nimi w ramach budżetu według uchwał Walnego Zjazdu, lub zgodnie z wolą ofiarodawców,
4. reprezentuje Polonię Kanadyjską wobec władz państwowych oraz instytucji nadrzędnych w Kanadzie, Polsce i na arenie międzynarodowej,
5. opracowuje wnioski na Walny Zjazd Kongresu,
6. nadaje kierunek życia organizacyjnemu Polonii i wprowadza w życie cele Kongresu (par. 6 Statutu)
7. uchwala projekty Regulaminów Kongresu i ich zmian i przedstawia je do zatwierdzenia Radzie (par. 26 p.3).

Par 29. Zarząd Główny składa się z:

• prezesa
• pierwszego wiceprezesa, który z urzędu zastępuje prezesa,
• wiceprezesów terenowych dla rejonów Kongresu w Kanadzie,
• sekretarzy: generalnego i protokolarnego,
• skarbnika generalnego i jego zastępcy,
• co najmniej 5-ciu członków Zarządu.

Wszystkie funkcje w Zarządzie Głównym są pełnione honorowo.

Par 30. Prezes Zarządu Głównego w oparciu o Statut:

1. reprezentuje Kongres,
2. czuwa nad wykonaniem uchwał Walnego Zjazdu, Rady i Zarządu Głównego Kongresu,
3. otwiera Walny Zjazd i przewodniczy mu do chwili wyboru Przewodniczącego Zjazdu,
4. zwołuje zebrania Zarządu Głównego i przewodniczy tym zebraniom,
5. czuwa nad należytym sprawowaniem funkcji przez innych członków Zarządu.

Par 31. 1) Sekretarz generalny Zarządu Głównego odpowiedzialny jest za biuro i akta Kongresu i wykonuje polecenia Zarządu i prezesa,

2) Zastępca Sekretarza pomaga Sekretarzowi Generalnemu w jego pracach.

Par 32. A) Skarbnik Zarządu Głównego:

1. czuwa nad należytym wpłacaniem do kasy Kongresu, składek i opłat członkowskich,
2. czuwa nad funduszami specjalnymi Kongresu,
3. odpowiada za księgowość i sprawy finansowe Zarządu Głównego.

B) Zastępca skarbnika generalnego wykonuje prace zlecone mu przez skarbnika.

Par 33. Członkowie Zarządu Głównego wykonują prace zlecone przez Zarząd Główny.

Par 34. W miarę potrzeby Zarząd może powołać do współpracy stale lub czasowe komisje i referaty spoza grona członków Zarządu. Zarząd określa zadania i zakres działania komisji oraz wytyczne ich pracy.

Par 35. Zebrania Zarządu Głównego winny odbywać się przynajmniej raz na miesiąc.

Par 36. Zarząd Główny jest odpowiedzialny za swoją działalność przed Walnym Zjazdem.

Par 37. Zarząd Główny może zawiesić członka Zarządu w prawach i obowiązkach w razie stwierdzenia nadużycia lub nie wykonywania przez niego obowiązków członka Zarządu. Zawieszonemu członkowi służy prawo odwołania do Rady Kongresu (par. 26 pkt.7).

Par 38. 1) Główna Komisja Rewizyjna sprawdza gospodarkę majątkiem i funduszami Kongresu Polonii Kanadyjskiej, imprez i akcji prowadzonych w imieniu Kongresu oraz prawidłowość prowadzonych ksiąg i stawia na Walnym Zjeździe wniosek w sprawie absolutorium dla ustępującego Zarządu Głównego.

2) Audytor, wybrany przez Walny Zjazd na okres kadencji przeprowadza oficjalną kontrolę gospodarki finansowej Zarządu Głównego Kongresu i jego organów celem ustalenia ich prawidłowości i zgodności z przepisami prawa.

Par 39. Główna Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego, dwóch członków i trzech zastępców. Co najmniej dwóch członków tej Komisji musi posiadać znajomość zasad księgowości. Przewodniczącym i członkami Komisji nie mogą być osoby które pełniły w poprzednim Zarządzie Głównym funkcje Skarbnika lub jego Zastępcy.

Par 40. Sprawdzanie ksiąg i dokumentów przez Komisję Rewizyjną musi się odbywać w biurze Zarządu Głównego i w obecności Skarbnika.

Par 41. Komisja Spraw Spornych kieruje się swoim Regulaminem i ma za zadanie rozstrzyganie spraw spornych:

1. pomiędzy organizacjami członkowskimi,
2. pomiędzy organizacja lub organizacjami członkowskimi, z jednej strony, a organami Kongresu z drugiej oraz pomiędzy poszczególnymi organami Kongresu, z wyjątkiem Walnego Zjazdu i Komisji Spraw Spornych,
3. wynikłych na tle kompetencji władz Kongresu,
4. wszelkich innych spraw spornych pomiędzy członkami Kongresu, a organizacjami spoza Kongresu, w których obie strony wyrażą zgodę na rozstrzygnięcie sprawy przez Komisję,
5. wynikłych z zastosowania przepisu par. 17 Statutu Kongresu.
6. Członkami Komisji nie mogą być osoby zawieszone przez ich własne organizacje lub Okręgi.

Par. 42. Komisja Spraw Spornych składa się z przewodniczącego, 6 członków i 6 zastępców, po 2 członków i 2 zastępców z rejonów: Wschodniego, Centralnego i Zachodniego Kongresu.

Rozdział IV

Okręgi Kongresu

Par. 43. Organizacje należące do Kongresu, mogą być zorganizowane terytorialnie w Okręgi.

Par. 44. Zarząd Główny ustala i organizuje Okręgi Kongresu tam gdzie uzna to za stosowne. Zarządowi Głównemu przysługuje prawo zawieszenia lub rozwiązania Okręgu. Okręg może się od takiej decyzji odwołać do Komisji Spraw Spornych której orzeczenie rozpatrzy Walny Zjazd.

Strukturę Okręgów określa osobny regulamin ramowy.

Rozdział V

Afiliacja

Par. 45. 1. Organizacje i stowarzyszenia polonijne, pragnące współpracować z Zarządem Głównym Kongresu lub z Zarządami Okręgowymi w ogólnych ich zadaniach lub w pracy specjalnej, mogą zgłosić na piśmie współpracę na zasadzie afiliacji, dołączając odpis swego Statutu.

Ewentualny udział finansowy ustala specjalna umowa.

2. Organizacja afiliowana ma prawo do brania udziału przez delegatów w Walnych Zjazdach Kongresu i zebraniach Okręgu z głosem doradczym. W związku z tym, otrzymuje pisma i sprawozdania jak zwyczajny członek Kongresu.

3. Organizacja afiliowana ma prawo do moralnego i finansowego poparcia jej działalności przez Kongres i organizacje członkowskie Kongresu.

4. Organizacja afiliowana ma obowiązek informowania Kongresu i jego organizacji członkowskich o swej działalności i składania sprawozdań na Walne Zjazdy Kongresu, a w wypadku afiliowania do Okręgu Kongresu temuż Okręgowi.

5. Organizacja afiliowana musi postępować zgodnie z wytycznymi Statutu, uchwał Walnych Zjazdów i z zasadami ideologicznymi Kongresu.

Rozdział VI

Odznaczenia honorowe
Kongresu Polonii Kanadyjskiej

Par. 46. Osobom fizycznym i prawnym, szczególnie zasłużonym dla dobra Polonii Kanadyjskiej, może być nadana Odznaka Honorowa lub Dyplom Zasługi Kongresu.

Ustanawia się Odznakę Honorową brązową, srebrną i złotą.

Tryb nadawania Odznaki Honorowej i Dyplomu Zasługi Kongresu, ustala "Regulamin Odznaczeń Honorowych Kongresu Polonii Kanadyjskiej".

Rozdział VII

Przepisy końcowe

Par. 47. 1. Przepisy niniejszego Statutu mogą być zmienione na mocy uchwały Walnego Zjazdu Kongresu powziętej większością 3/4 głosów reprezentowanych na Zjeździe.

Proponowane zmiany winne być podane do wiadomości członków Kongresu na 3 miesiące przed Walnym Zjazdem.

2. Zmiany Statutu proponowane na Walnym Zjeździe Kongresu bez zachowania terminu określonego powyżej, mogą być przedmiotem dyskusji i uchwał na tym Zjeździe jedynie, jeżeli wniosek o podanie ich pod obrady uznają 3/4 głosów reprezentowanych na Walnym Zjeździe.

Par. 48. 1. Rozwiązanie Kongresu Polonii Kanadyjskiej może być dokonane uchwałą Walnego Zjazdu, powziętą większością 3/4 głosów w reprezentujących co najmniej 3/4 wszystkich mandatów Kongresu.

2. W wypadku powzięcia uchwały o rozwiązaniu Kongresu Polonii Kanadyjskiej Walny Zjazd określi sposób zadysponowania majątku Kongresu oraz wybierze Komisję Likwidacyjną.

Majątek może być użyty tylko na cele społeczne polonijne.

Par. 49. Statut niniejszy i wszelkie jego zmiany i uzupełnienia jest wydany w trzech językach: polskim, angielskim i francuskim. W razie wątpliwości obowiązuje tekst angielski.

1989